Categorieën
Onderzoek Patrimonium

Milanekapel Zwevegem

Een neogotisch totaalconcept in een historische context

In het tijdschrift De Leiegouw (jg. 61, 2019, p. 5-42) verscheen een artikel van de hand van Filip Santy en Pol Vanneste over de (bouw-)geschiedenis van de Milanekapel in Zwevegem. Het is grotendeels gebaseerd op het waarderend onderzoek, dat resulteerde in de bescherming van de kapel en omgeving in 2016-1017.

Al bijna 175 jaar beheerst de Milanekapel het straatbeeld in de Bellegemstraat in Zwevegem. De oorsprong van de bedevaartkapel gaat terug tot de 16de-17de eeuw. Felix Bethune gaf de opdracht tot de bouw van een neogotische kapel aan zijn zoon Jean Baptiste. Het werd zijn eerste realisatie van zijn (inter-)nationale carrière als architect en ontwerper.

 Meer informatie op www.leiegouw.be.

Categorieën
Onderzoek Tentoonstelling

Kastelen om van te dromen

Kasteel de Haar in internationaal perspectief

Het illustrere neogotische Kasteel de Haar in Utrecht toont het riante kasteelleven van de 19de eeuw. Etienne baron van Zuylen de Nijevelt van de Haar droomde van een imposant kasteel waarin de macht én de pracht en praal van zijn voorouders tot leven zou komen. Pierre Cuypers en zijn zoon Joseph slaagden met glans in die opzet. Ridders, jonkvrouwen en minstrelen sieren muren, ramen en consoles.

In de tentoonstelling Kastelen om van te dromen werd Kasteel de Haar voor het eerst omringd door neogotische droomkastelen als Château de Pierrefonds (FR), Château Haut-Koeningsbourg (FR), Kasteel van Loppem (BE) en Cardiff Castle (UK). Hiermee had het Cuypershuis ook een primeur, want de tentoonstelling toont bruiklenen die voor het eerst buiten hun landgrenzen geëxposeerd werden.

Cuypershuis, Pierre Cuypersstraat 1, Roermond

Categorieën
Bibliotheek Onderzoek

Collectie veilingcatalogi ontsloten

Een onderdeel van de omvangrijke bibliotheek van de Stichting is de verzameling catalogi van boeken en kunst of van verkoop aan vaste prijzen in antiquariaat of kunsthandel. Deze verzameling, die nog altijd verder aangroeit, omvat nu zo’n 1300 catalogi. De oudste dateert uit 1717.

Pieter A.V.P. Donche, Driehonderd jaar veilingcatalogi (1717-2017) in de bibliotheek Stichting de Bethune, Marke. Brugge-Marke, 2017. 269 p. (BETHU, CB11)

Onder de oudste zijn er niet minder dan 402 catalogi van Brugse boekenveilingen. Het grootste deel hiervan werd in de 18de eeuw en de eerste helft van de 19de eeuw bijgehouden door de Brugse bibliofielen Pieter de Melgar, vader en zoon.

De reeks kan in vier groepen ingedeeld worden:

  1. Periode 1717-1884: 451 veilingcatalogi boeken
  2. Periode 19de-20ste eeuw: 91 losse veiling- en antiquariaatcatalogi boeken
  3. Langlopende volledige reeksen van boekenveiling- en antiquariaatscataloti, 1965-2017: 521 catalogi
  4. Kunstcatalogi 19de-21ste eeuw

Pieter Donche nam alle catalogi door en beschreef ze in detail. Indexen op jaar en op naam van de personen wier bibliotheek werd geveild, laten toe zich snel te vergewissen of een gezochte catalogus zich in de verzameling bevindt. De inventaris is gepubliceerd op een zeer beperkte oplage. Op termijn wordt de verzameling ook elektronisch toegankelijk gemaakt in LIMO.

Categorieën
Archief Onderzoek

“Vous allez me traiter d’enfant”

Zelfperceptie van de kinderen Bethune in het vroege negentiende-eeuwse België

Deschryver, Louise. Vous Allez Me Traiter D’enfant: Zelfperceptie Van De Kinderen Bethune in Het Vroege Negentiende-eeuwse België. Leuven: KU Leuven. Faculteit Letteren, 2017. Print.

 De masterproef van Louise De Schryver onderzoekt het zelfbeeld van kinderen en jongeren in vroegnegentiende eeuws België op vlak van leeftijd, gender en emotie. Concreet bestaat het onderzoek uit een case study van de correspondentie van Sidonie en Jean-Baptiste Bethune. Door enkel hun zijde van de briefwisseling te bestuderen en het corpus te beperken tot de brieven die zij voor hun eenentwintigste aan elkaar of hun ouders schreven, probeert de masterproef een (beginnend) tegengewicht te bieden voor de dominantie van het volwassen perspectief in de historiografie van het kind.

Het eerste hoofdstuk focust op het concept leeftijd, dat in de vroege negentiende eeuw nog geen cruciale rol speelde in het denken over kinderen en hun ontwikkeling. Het tweede hoofdstuk gaat in op Sidonies en Jeans jeugdige genderidentiteit en analyseert hoe vrouwelijk en mannelijk ze zichzelf zagen. Het derde hoofdstuk onderzoekt hoe zij zich volgens zichzelf moesten voelen.

De masterproef toont aan dat er niet alleen nood is aan meer onderzoek naar ‘the voice of the child’ uit het verleden, maar dat dit onderzoek ook mogelijk is en niet steeds via de volwassen tijdgenoten van kinderen in het verleden moet gebeuren. Onderzoek naar de stem van het kind toont bovendien aan dat historische kindervaringen en -opvattingen nooit volledig te vereenzelvigen zijn met volwassen ideeën over kinderen en kindertijd. Dergelijk onderzoek kan m.a.w. de assumpties die vaak over kindervaringen in het verleden worden gemaakt op basis van bronnenmateriaal van volwassenen nuanceren.

KU Leuven, Faculteit Letteren
Promotor: Prof. Dr. Kaat Wils.

Publicatie

Een samenvatting van deze masterproef werd gepubliceerd:

Deschryver, Louise. “Gehoorzame Gevoelens: Emoties en Emotion Work in de tienercorrespondentie van Jean en Sidonie Bethune (1830-1845). In: De Leiegouw, 60(2018)2; p. 165-188.